De heemkundige kring werd opgericht op 6 september 1958 ter nagedachtenis van de volkskundige Maurits Van Coppenolle. Hij werd geboren in Sint Andries op 22 juli 1910 en overleed te Brugge op 4 juli 1955.
De heemkundige kring dankt zijn naam aan de volkskundige Maurits Van Vancoppenolle. (1910-1955) Hij was één van de bezielers van de Brugse volkskunde. Zijn beroep was beambte bij de provincie West-Vlaanderen maar hij had onder impuls van E.H. M. English al zeer vroeg belangstelling voor heemkunde en volkskunde. In 1932 verschenen zijn eerste bijdragen in het weekblad Het Belfort en in Toerisme, het tijdschrift van de Vlaamse Toeristenbond. Hij was actief in het Verbond voor Heemkunde en werd er in 1947 secretaris van. Hij was medeoprichter van het Volkskundig Museum te Brugge. Zijn belangrijkste publicaties zijn: Onze Lieve Vrouw van ’t Boompje, Westvlaamsche Bedevaartvaantjes en Uitvaartgebruiken in West-Vlaanderen, een heemkundige studie op basis en de enquêtemethode. Al kort na zijn overlijden in 1955 werd een huldecomité opgericht en op 6 september 1958 werd op initiatief van vele vrienden op de voutekamer van de toenmalige landelijke herberg De Lange Munt te Sint-Andries gestart met een voorbereidende vergadering tot de oprichting van een heemkundige kring.
De officiële stichtingsvergadering vond plaats op 14 november 1958. De verslagboeken tot 1983, bijgehouden door de toenmalige secretaris Jozef Penninck zijn niet in het bezit van de Heemkundige kring. Alle informatie voor het schrijven van dit artikel hebben wij gehaald uit de briefwisseling, het tijdschrift Brugs Ommeland en de verslagen die Susanne De Jaeger weduwe van Maurits Van Coppenolle bewaard had. Zij was tot aan haar overlijden in 2003 lid van het bestuur van de heemkundige kring. De verslagen vanaf 1984 worden bewaard in ons documentatiecentrum. De stichtende leden waren: E.H. Antoon Lowyck, Walter Simoens, Gerard Van Zeir, Georges De Vos, Jozef Febure, André Franchoo, Pol Ketele, Suzanne Vancoppenolle-De Jaeger, Ridder Stanislas van Outryve d’Ydewalle, E.H. Noterdaeme en Jozef Penninck. Uit de eerste publicatie lezen wij het Credo van de vereniging:
- Personen die de heemkunde, in de ruimste betekenis beoefenen te groeperen en de onderlinge contacten onder hen te bevorderen.
- De bevordering van het heemschut door bij te dragen tot de bescherming en het behoud van het natuur- cultuurpatrimonium.
- De volksopleiding te bevorderen, door de kennis van het eigen heem en streek te bevorderen en te ijveren voor een intensere waardering van het Brugse Ommeland
Onder de stuwende kracht van de toenmalige secretaris Jozef Penninck behoort de heemkundige kring sinds 1958 tot de stichtende leden van het West-Vlaamse Verbond van kringen voor Heemkunde, nu Heemkunde West-Vlaanderen.
Het werkingsgebied
Oorspronkelijk was het doelgebied de vroegere gemeente Sint-Andries, Varsenare, Jabbeke, Zerkegem, Snellegem en Stahille. Bij het ontstaan van Groot Brugge in 1971 werd het werkgebied Groot-Brugge en de omliggende gemeenten zoals Damme, Jabbeke en Zuienkerke. De geschiedenis van deze gemeenten en de Brugse rand hebben vaak raakpunten zodat het onvermijdelijk deze in ons werkgebied op te nemen.
In 2002 werd door het gemeentebestuur beslist om de nieuwe straat gelegen ten oosten van de Koude Keukenstraat, tussen de Zandstraal en de Gistelse Steenweg, De Maurtis Van Coppenollestraat te geven als hulde aan deze zeer verdienstelijke heemkundige.